Η παρακαταθήκη του Marvin Shanken
Όπως πολλοί άλλοι της γενιάς του, ο Μάρβιν Σάνκεν μπήκε στο κρασί από σπόντα. Το 1970 είχε κλείσει μόλις δύο χρόνια δουλειάς στη Wall Street, όταν τον έστειλαν στην Καλιφόρνια να κάνει την εκτίμηση ενός αμπελώνα για λογαριασμό ενός πελάτη που ήθελε να τον αγοράσει.
Εκεί ο Shanken διαπίστωσε πως δεν υπήρχε πουθενά μία αξιόπιστη πηγή πληροφόρησης για τα οικονομικά του αμπελοοινικού κλάδου, παρά το γεγονός ότι ήδη τότε η Αμερική διέθετε μια σοβαρή οινοβιομηχανία.
Παράλληλα, ο Shanken έζησε μια καθοριστική στιγμή σε προσωπικό επίπεδο, όταν, στο δείπνο για τον εορτασμό της ολοκλήρωσης της συμφωνίας, ο πελάτης τού έδωσε τη δυνατότητα να επιλέξει οποιοδήποτε κρασί ήθελε από τη λίστα ενός γαλλικού εστιατορίου στη Νέα Υόρκη. Εκείνος διάλεξε ένα Pétrus του 1961, χωρίς να έχει προηγούμενη εμπειρία με κρασιά ανάλογου επιπέδου. Η δοκιμή αυτή τού αποκάλυψε μια εντελώς νέα διάσταση του κρασιού και του γέννησε την επιθυμία να γνωρίσει σε βάθος τον κόσμο του.
Ποιος ξέρει; Ίσως να ήταν και καρμικό, αν λάβουμε υπόψη μια ενδιαφέρουσα γλωσσική σύμπτωση. Το γερμανικό επώνυμο Schenk, που παρουσιάζει ετυμολογική συγγένεια με το Shanken, συνδέεται ιστορικά με τον οινοχόο και τον πανδοχέα. Μια αναφορά στην κουλτούρα του κρασιού και της φιλοξενίας, που αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην περίπτωση ενός ανθρώπου ο οποίος έμελλε να αφιερώσει τη ζωή του στην ανάδειξή τους.
Wine Spectator: από τη δωρεάν διανομή σε παγκόσμιο φαινόμενο
Το πρώτο εκδοτικό εγχείρημα του Shanken ήταν το Impact, ένα επαγγελματικό ενημερωτικό δελτίο για την αγορά των αλκοολούχων ποτών, το οποίο απέκτησε το 1972 όταν ο προηγούμενος εκδότης του τού το χάρισε, γιατί έχανε συνεχώς χρήματα. Ο Shanken ανέλαβε να σώσει το Impact και, για τα επόμενα τρία χρόνια, συνδύαζε την έκδοσή του με την εργασία του στον χρηματοοικονομικό τομέα. Το 1975 εγκατέλειψε οριστικά την προηγούμενη σταδιοδρομία του και αφοσιώθηκε στην ανάπτυξη του εντύπου, το οποίο στο μεταξύ είχε εξελιχθεί σε σημαντική πηγή πληροφόρησης για τους επαγγελματίες του χώρου.
Εν τω μεταξύ, το Wine Spectator είχε ξεκινήσει την έκδοσή του στο Σαν Ντιέγκο το 1976 ως δωρεάν εφημερίδα που διανεμόταν σε κάβες. Δημιουργός του ήταν ο Bob Morrisey, με τον οποίο ο Shanken είχε αναπτύξει φιλική σχέση. Όταν η οικονομική κατάσταση του εντύπου επιδεινώθηκε το 1979, ο Shanken αποφάσισε να αποκτήσει και αυτό, αποτρέποντας ουσιαστικά τη διακοπή της έκδοσής του. Τότε κυκλοφορούσε σε περίπου 5.000 αντίτυπα.
Η πρόκληση να μετατραπεί ένα μικρό τοπικό έντυπο σε ένα σύγχρονο περιοδικό με πανεθνική απήχηση ήταν μεγάλη. Η σταδιακή επένδυση σε ανθρώπινο δυναμικό και περιεχόμενο οδήγησε, το 1985, στην υιοθέτηση της κλίμακας των 100 βαθμών για την αξιολόγηση των κρασιών, προσφέροντας στους καταναλωτές ένα εύχρηστο σύστημα σύγκρισης. Δύο χρόνια αργότερα, το 1987, το Wine Spectator εγκατέλειψε τη μορφή εφημερίδας και μετατράπηκε σε έγχρωμο περιοδικό. Παράλληλα, η θεματολογία του διευρύνθηκε, ενσωματώνοντας τη γαστρονομία, τα εστιατόρια, τα ταξίδια και τη συλλογή κρασιών.
Η εκδοτική του, όμως, δραστηριότητα επεκτάθηκε και πολύ πιο πέρα από το κρασί, καλύπτοντας τα αποστάγματα, τα πούρα, την εστίαση και τη γαστρονομία, με περιοδικά και επαγγελματικές εκδόσεις που απευθύνονταν σε διαφορετικά κοινά.

Ένας άνθρωπος με ισχυρή δημοσιογραφική φιλοσοφία
Πίσω από την επιχειρηματική επιτυχία του Shanken υπήρχε μια σταθερή αντίληψη για τον ρόλο της δημοσιογραφίας. Ένα έντυπο, κατά την άποψή του, έπρεπε να λογοδοτεί πρωτίστως στους αναγνώστες του, διαφυλάσσοντας την ανεξαρτησία του από τις εμπορικές πιέσεις και τα συμφέροντα των διαφημιζομένων. Η ενημέρωση και η εκπαίδευση του κοινού δεν αποτελούσαν απλώς μέρος της εκδοτικής του δραστηριότητας, αλλά τον βασικό της προορισμό.
Χαρακτηριστική είναι η φράση που συνόψιζε αυτήν την προσέγγιση: «Δεν είμαστε στον χώρο των εκδόσεων, αλλά της εκπαίδευσης» («We’re not in the publishing business, we’re in the education business»).
Η αντίληψη αυτή επηρέασε ουσιαστικά το περιεχόμενο και την ταυτότητα του Wine Spectator. Το περιοδικό δεν περιορίστηκε στην κριτική και τη βαθμολόγηση κρασιών, αλλά καλλιέργησε την περιέργεια των αναγνωστών για τους παραγωγούς, τις αμπελουργικές περιοχές, τις γευστικές εμπειρίες και τον οινικό πολιτισμό. Αυτό υπήρξε ίσως το σημαντικότερο επίτευγμα του Shanken: η δημιουργία ενός ισχυρού μέσου που συνέβαλε στη διαμόρφωση ενός ενημερωμένου κοινού.
Το όραμα και η επέκταση σε νέους τομείς
Ο Shanken αντιλαμβανόταν την οινική κουλτούρα ως κάτι ευρύτερο από την παραγωγή και την κατανάλωση κρασιού. Στο πλαίσιο αυτό, το 1981 καθιερώθηκαν τα Restaurant Awards του Wine Spectator, με τις πρώτες 13 διακρίσεις Grand Award. Το 1985 προστέθηκαν οι κατηγορίες Award of Excellence και Best of Award of Excellence, διαμορφώνοντας το σύστημα βραβεύσεων που σήμερα περιλαμβάνει περισσότερα από 4.000 εστιατόρια διεθνώς. Πιο συγκεκριμένα, για το 2026 βραβεύτηκαν 4.012 εστιατόρια από 50 πολιτείες των ΗΠΑ και 87 χώρες παγκοσμίως!
Την ίδια περίοδο άρχισε να αναπτύσσεται και το Wine Experience. Η πρώτη διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στο Σαν Φρανσίσκο το 1981, με πρωτοβουλία της τοπικής ξενοδοχειακής και εστιατορικής ένωσης. Ο Shanken είχε οργανώσει την ίδια χρονιά στη Νέα Υόρκη το Grand Award Wine Weekend, συνδυάζοντας τις πρώτες βραβεύσεις εστιατορίων με μια συνάντηση παραγωγών, επαγγελματιών και οινόφιλων. Το 1982 ανέλαβε την περαιτέρω ανάπτυξη της διοργάνωσης του Σαν Φρανσίσκο, συμβάλλοντας στη μετεξέλιξή της σε ένα από τα σημαντικότερα διεθνή οινικά γεγονότα, με μεγάλες γευσιγνωσίες, εκπαιδευτικά σεμινάρια και συμμετοχή κορυφαίων παραγωγών.
Φιλανθρωπική δραστηριότητα, πούρα και ουίσκι
Εξίσου σημαντική υπήρξε η φιλανθρωπική διάσταση αυτών των δραστηριοτήτων. Το 1983 ίδρυσε το Wine Spectator Scholarship Foundation, με σκοπό την ενίσχυση της εκπαίδευσης στους τομείς του κρασιού και της φιλοξενίας. Τα καθαρά έσοδα του Wine Experience διατίθενται στο ίδρυμα, το οποίο έχει συγκεντρώσει περισσότερα από 40 εκατομμύρια δολάρια για υποτροφίες και εκπαιδευτικές δράσεις.
Το 1992 παρουσίασε το Cigar Aficionado, ένα περιοδικό αφιερωμένο στα χειροποίητα πούρα, ένα προσωπικό ενδιαφέρον που διατηρούσε ήδη από τα φοιτητικά του χρόνια. Η έκδοσή του συνέβαλε στην αναβάθμιση της εικόνας των premium πούρων, παρουσιάζοντάς τα ως προϊόντα υψηλής ποιότητας και πολιτισμικής αξίας και προσελκύοντας ένα πολύ ευρύτερο κοινό. Ιστορικό έχει μείνει το εξώφυλλο με τον Φιντέλ Κάστρο και η συνέντευξη που του πήρε.
Η εκδοτική του παρουσία συμπληρώθηκε από το Market Watch, που ξεκίνησε το 1981, και το Shanken News Daily, με επαγγελματική ενημέρωση για την αγορά. Το 2010 απέκτησε το Malt Advocate, το οποίο το 2011 μετονομάστηκε σε Whisky Advocate, επεκτείνοντας περαιτέρω τη δραστηριότητά του στον κόσμο του ουίσκι.

