Η πρόσφατη πυρκαγιά που κατέστρεψε ένα μικρό, ευτυχώς, μέρος των εγκαταστάσεων της οινοποιίας Achaia Clauss ήρθε να μας θυμίσει πόσο ευάλωτα στο χρόνο είναι όλα όσα συνθέτουν τη θεσμική μνήμη ενός οργανισμού. Ευτυχώς, στην περίπτωση της ιστορικής αχαϊκής οινοποιίας δεν χάθηκε σχεδόν τίποτα από τα κειμήλιά της, ούτε πειράχτηκαν οι ανεκτίμητης αξίας μαυροδάφνες που αμέριμνα παλαιώνουν σε γειτονικά κτίρια. Aν και οι ζημιές είναι σημαντικές, κάηκε μόνο το «tasting room», το κτίριο υποδοχής επισκεπτών (φωτογραφία).

Βλέποντας, ωστόσο, τις εικόνες της φωτιάς, ειδικά στα βίντεο με τις φλόγες που χοροπηδούσαν και μπαινόβγαιναν από τα ανοίγματα του επιβλητικού πέτρινου πύργου της οινοποιίας, ήρθαν αυθόρμητα στον νου αντίστοιχες εικόνες από την πυρκαγιά που παραλίγο να καταστρέψει ολοσχερώς την Παναγία των Παρισίων τον Απρίλιο του 2019. Σε τέτοιες στιγμές αντιλαμβάνεται κανείς πως τίποτα δεν είναι δεδομένο και πως ακόμα και τα πιο ιστορικά, τα πιο πολύτιμα κτίρια της ανθρωπότητας δεν είναι άτρωτα στις φυσικές καταστροφές.

Το κτίριο της Achaia Clauss, που κάηκε, ασφαλώς δεν έχει το ίδιο πολιτισμικό βάρος με την Παναγία των Παρισίων. Ωστόσο, για τα ελληνικά οινικά δεδομένα, ήταν και είναι ένα από τα πιο σημαντικά κτίρια που σχετίζονται με το κρασί. Βασικά, ολόκληρος ο λόφος που φιλοξενεί το κτιριακό συγκρότημα «Achaia Clauss» είναι ένα μνημείο οινικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, και η διαφύλαξή του πρέπει να μας απασχολεί όλους. Αξίζει να διαβάσει κανείς το συναρπαστικό βιβλίο του Νίκου Μπακουνάκη, «Γκούτλαντ», για να πάρει μία ιδέα της σημασίας της πολιτείας «Achaia Clauss», γιατί περί αυτού πρόκειται, τα χρόνια της μεγάλης δόξας. Είναι δε ζήτημα αν υπάρχουν σε όλη τη χώρα 2-3 άλλες μεγάλες εταιρείες, ανεξαρτήτως αντικειμένου, με ιστορικό αρχείο εφάμιλλο αυτού της Achaia Clauss. Ένα ιστορικό αρχείο που δεν αφορά μόνο την ίδια την οινοποιία, αλλά και την πόλη της Πάτρας, την Πελοπόννησο και, φυσικά, τον αμπελοοινικό κλάδο της χώρας. 

Όπως όλες οι μεγάλες εταιρείες κρασιού του περασμένου αιώνα, που δέσποζαν με τα προϊόντα τους στην ελληνική αγορά, έτσι και η Achaia Clauss τα τελευταία 30 χρόνια πέρασε από χίλια κύματα και τελικά σώθηκε in extremis χάρη στην επιμονή του οινολόγου-διευθυντή της, Νίκου Καραπάνου. Το πιο σημαντικό επίτευγμα του κ. Καραπάνου δεν είναι ότι «έσωσε» την εταιρεία ως εταιρεία. Έσωσε την ψυχή της εταιρείας, δηλαδή ολόκληρο το κτιριακό συγκρότημα στην αρχική του μορφή, με όλο το περιεχόμενό του (κρασιά, εργαλεία, έπιπλα και πολλά άλλα), το απίστευτο ιστορικό αρχείο (την οργάνωση και ψηφιοποίηση του οποίου επιμελείται με απόλυτη σεμνότητα ο Περικλής Μπαλτάς, παρά τη μνημειώδη διάσταση του εγχειρήματος) και, φυσικά, το ανεκτίμητης αξίας απόθεμα Μαυροδάφνης σε δρύινα βαρέλια (που πολύ εύκολα θα μπορούσε κάποια στιγμή να είχε ξεπουληθεί από στελέχη τύπου fund manager που, δυστυχώς, πέρασαν και αυτά από εκεί).

Σήμερα, 165 χρόνια από την ίδρυσή της, η Αχάια Κλάους ετοιμάζεται για το επόμενο κεφάλαιό της. Αν και παραμένει ο αδιαμφισβήτητος θεματοφύλακας της Μαυροδάφνης για όλη τη ζώνη ονομασίας προέλευσης, τα τελευταία χρόνια έχει κάνει μία θεαματική στροφή όσον αφορά την παραγωγή ξηρών οίνων, με μία σειρά από κρασιά με όνομα Castro Clauss, όλα από σταφύλια ιδιόκτητων ορεινών αμπελώνων πέριξ του κάστρου Κλάους, με μαεστρία οινοποιημένα από τον ταλαντούχο οινολόγο Σωτήρη Καραγιάννη. Τα σπουδαία αυτά κρασιά είναι η καλύτερη απάντηση της οινοποιίας στην πύρινη δοκιμασία που της έτυχε, καθώς αποτελούν την ενσάρκωση της διαχρονικής ποιοτικής αναζήτησης με τον ίδιο τρόπο που οι πέτρινοι πύργοι της συμβολίζουν την ιστορία της.