Μπορεί η άνοδος του ροζέ κρασιού να μην έχει τα… πυραυλικά χαρακτηριστικά που είχε μέχρι πριν από λίγα χρόνια, παραμένει ωστόσο ως κατηγορία εξαιρετικά δημοφιλής. Κάθε καλοκαίρι, σε όλο τον δυτικό κόσμο, το ροζέ κρασί, συνεπικουρούμενο και από τον μανδύα του lifestyle, γίνεται κάτι σαν οινική εμμονή, με αποτέλεσμα να μετατρέπεται σε πρωταγωνιστή μιας κατηγορίας κρασιού με μάλλον περιορισμένο εύρος.

Από τις ακτές της Προβηγκίας μέχρι τα wine bar των μεγάλων πόλεων ―της Αθήνας συμπεριλαμβανομένης―, το ροζέ πουλάει μια υπόσχεση: στυλ, εύκολη πρόσβαση, ξεγνοιασιά, ελάχιστες οινικές γνώσεις και δεσμεύσεις, σαγηνευτικές αποχρώσεις. Όμως, πίσω από αυτό το λαμπερό, εύληπτο, κολακευτικό έως και ματαιόδοξο περιτύλιγμα, η αλήθεια είναι πιο σύνθετη και απαιτητική, όπως κατέδειξε η δοκιμή 100+ ροζέ οίνων, οδηγώντας και σε πλήθος άλλων συμπερασμάτων.

Η κυριαρχία του «σομόν»

Εδώ και αρκετά χρόνια, το παγκόσμιο μάρκετινγκ προσπάθησε και μάλλον πέτυχε να επιβάλει μια ιδιότυπη ομογενοποίηση. Αν το ροζέ σου δεν είχε εκείνο το σχεδόν διάφανο χρώμα του γαλλικού αρχέτυπου της Κυανής Ακτής, θεωρείτο μέχρι και «εκτός». Οι Έλληνες παραγωγοί, στην προσπάθειά τους να παραμείνουν εμπορικά «εντός», παραδόθηκαν σε μεγάλο βαθμό στις απαιτήσεις των «αποχρωματισμένων» ροζέ.

Ωστόσο, το να φτιάξεις ροζέ κρασί υψηλού επιπέδου «τύπου Προβηγκίας» δεν είναι καθόλου εύκολο. Τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που κάνουν τα ροζέ κρασιά του γαλλικού νότου τόσο κομψά και ξεχωριστά επιτυγχάνονται με υψηλή τεχνογνωσία, τόσο στο αμπέλι όσο και στο οινοποιείο. Στην πραγματικότητα, το ανοιχτό χρώμα του κρασιού δεν είναι καν το αρχικό ζητούμενο· ο μοναδικός συνδυασμός φρεσκάδας, ζωντάνιας, νοστιμιάς και γευστικού όγκου που προσφέρουν τα καλά ροζέ του γαλλικού νότου είναι ο λόγος που ξεχωρίζουν και τα έχουν κάνει τόσο δημοφιλή. Η αντιγραφή του χρώματός τους είναι το μόνο εύκολο· τα υπόλοιπα…

Η προσαρμογή του ελληνικού ροζέ

Κάποτε, ευτυχώς αρκετά παλιά, το ροζέ κρασί ήταν παρεξηγημένο στην Ελλάδα. Συνυφασμένο με την εικόνα των χύμα κοκκινελιών, θεωρείτο προϊόν χαμηλής ποιότητας, κάτι που δεν απείχε πάντα από την πραγματικότητα. Η χρήση σταφυλιών κατώτερης διαλογής χαρακτήριζε τότε ακόμη και αρκετές εμφιαλωμένες ετικέτες. Στη συνείδηση του κόσμου, το ροζέ ήταν ταυτισμένο με την οινική ευτέλεια. Επικρατούσε μάλιστα η εντύπωση ότι παραγόταν απλώς από την ανάμιξη λευκών και ερυθρών κρασιών, πρακτική που στα ανεξέλεγκτα χύμα κρασιά εφαρμοζόταν, όντως, ακόμη και για τη δημιουργία κόκκινων κρασιών. Το οξύμωρο είναι ότι, την εποχή που μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης θεωρούσε αυτή τη μέθοδο δεδομένη για τα εμφιαλωμένα ροζέ, η νομοθεσία την απαγόρευε. Πρόκειται για νομικό πλαίσιο που σήμερα έχει ανατραπεί.

Για χρόνια, η ελληνική οινοποιία και οι καταναλωτές έμοιαζαν εγκλωβισμένοι σε ένα σύνδρομο κατωτερότητας σχετικά με το ροζέ κρασί. Πριν από περίπου μία δεκαετία, η νοοτροπία αυτή μεταλλάχθηκε σε μια έντονη προσπάθεια —άλλοτε επιτυχημένη και άλλοτε όχι— να «ξεβάψουν» τα, κατά παράδοση, σκουρόχρωμα ελληνικά ροζέ προς το δημοφιλές σομόν της Προβηγκίας.

Σήμερα, το σκηνικό έχει αλλάξει ριζικά και το μέλλον προδιαγράφεται ακόμα πιο δυναμικό. Η χρωματική προκατάληψη υποχωρεί, αρκετές ετικέτες φλερτάρουν πλέον και με ανοιχτές πορτοκαλί αποχρώσεις, ενώ οι οινοποιοί που επιμένουν στο αχνό σομόν έχουν πλέον βρει τον τρόπο να δημιουργούν εξαιρετικά κρασιά, που κοιτάζουν στα μάτια τα γαλλικά πρότυπά τους με ελληνική, όμως, ματιά.

Πολυδιάστατο το μέλλον των ελληνικών ροζέ

Η δοκιμή περισσότερων από 100 ελληνικών ροζέ οίνων κατέληξε στην επιλογή 21 ετικετών. Η λίστα περιλαμβάνει όσα κρασιά κρίθηκαν «πολύ καλά» και αντιπροσωπευτικά του στυλ τους, «ξεχωριστά» λόγω ιδιαίτερης προσωπικότητας, έως και «εξαιρετικά», πρότυπα για την κατηγορία τους. Μέσα από αυτά, αλλά και από κάποια μη επιλεγμένα δείγματα των 100+, γίνεται σαφές ότι περνάμε σταδιακά σε μια νέα εποχή για το ελληνικό ροζέ. Τα σημάδια ενηλικίωσης είναι εμφανή: διεκδίκηση αυτονομίας, ισχυρότερη εκφραστικότητα, εκτενέστερη χρήση γηγενών ποικιλιών —καθιερωμένων ή μη— και, με δυο λόγια, περισσότερη εξωστρέφεια και τόλμη.

Πιο συγκεκριμένα, στόχοι όπως η στιβαρότητα, η δομή, ακόμα και η παλαίωση, η συγκεκριμένη τοποθέτηση στην αγορά (π.χ. στη γαστρονομία), καθώς και η ανάπτυξη αναπάντεχων για ροζέ οργανοληπτικών στοιχείων, όπως η αλμυρότητα και η ορυκτότητα, επανακαθορίζουν το τοπίο, όπως φαίνεται από τα 21 επιλεγμένα κρασιά που ακολουθούν, ταξινομημένα σε 7 ομάδες.

1. Με στυλοβάτη τη δομή και στόχο ακόμα και την παλαίωση

• Silphium 2024, La Tour Melas
  Για την πολυπλοκότητα, το βάθος, τη δομή, το μάκρος, το χαρακτήρα, τη ράτσα, το κύρος...

• Σκαντζόχοιρος Ροζέ 2025, Κτήμα Άλφα
  Για τη στιβαρότητα και τη σοβαρότητά του. Ένα ροζέ φαγητού για βάθος χρόνου.

2. Με ελληνική σφραγίδα στη γαλλική υπογραφή

• Domaine Costa Lazaridi Rosé 2025, Estates Costa Lazaridi
  Για μια λίγο πιο νότια εκδοχή του στυλ Προβηγκίας. Ροζέ… ελληνογαλλικής φιλίας.

• Idylle d'Achinos 2025, La Tour Melas
  Για τη φινέτσα και την αρτιότητά του. Ροζέ για σύγκριση με τα κορυφαία της Προβηγκίας.

• L'Esprit du Lac 2025, Κτήμα Κυρ-Γιάννη
  Για χρώμα «λευκού» (σχεδόν), ροζέ πνεύμα (της λίμνης) και ερυθρή ψυχή (ξινόμαυρο).

3. Με τη δύναμη γηγενών ποικιλιών

• Amades Rootings Fokiano Rosé 2025, Amades Rootings
  Για την πυκνότατη και αναπάντεχη μύτη. Ροζέ από φωκιανό, με στόμα… ορυκτό.

• Βίβλινος 2025, Κτήμα Βιβλία Χώρα
  Για την καθαρότητα και την άψογη οινοποίηση. Από ποικιλία που αναμένει ταυτοποίηση.

• Bizarre 2025, 3 Γενιές
  Γιατί είναι ημίγλυκο, αλμυρό και «μασιέται» (ποικιλία αμάσσι 45%). Όνομα και πράγμα…

• Ουσύρα 2024, Οινοποιείο Ουσύρα
  Για την προσωπικότητά του και την πολλή νοστιμιά του φωκιανού. Ένα ροζέ με αλμύρα.

• Petite Fleur 2025, Οινοποιία Παρπαρούση
  Για την ιδιαίτερη ποικιλία (σιδερίτης) και τον αέρινα στιβαρό χαρακτήρα. Ροζέ με πολύ στυλ.

• Σείριος 2025, Zoinos Winery
  Για το πόσο ευχάριστα «βαρβάτο» είναι, λόγω της ποικιλίας βλάχικο. Ένα ιδιαίτερο ροζέ.

4. Με ακριβώς ό,τι περιμένεις από την κατηγορία

• Μικρή Κιβωτός 2025, Κτήμα Λαντίδη
  Για την άλλη όψη του νομίσματος ροζέ μοσχοφίλερου. Με στόμα σχεδόν ΠΟΠ Μαντινεία.

• Μοσχοφίλερο Μπουτάρη 2025, Οινοποιεία Μπουτάρη
  Για την υπέροχη ομορφιά της ελαφρότητας. Ροζέ επιτομή της απλότητας της κατηγορίας.

5. Με ακραίες εκφράσεις

• Βυσσινόκηπος 2025, Κτήμα Παλυβού
  Για την τόλμη του να πατάει στο κόκκινο. Στην κόψη του ξυραφιού της κατηγορίας ροζέ.

• Mater Natura Kokkineli 2021, Οικογένεια Βαϊμάκη
  Για ένα άρτιο φυσικό ροζέ που κερδίζει. Ροζέ αλώβητο στο χρόνο με αξιώσεις και άποψη.

• Ρόζα, Οινοποιείο Κεχρής
  Για τις αναμνήσεις που ξυπνά ως ροζέ ρετσίνα. Λέει «ναι» σε κάθε φαγητό, ιδίως λαδερό.

6. Με ρόλο πασπαρτού

• A·muse 2025, Κτήμα Μουσών
  Για την ευρύτητα και την ευελιξία του. Ροζέ ιδανικό για το ποτήρι και για όλες τις ώρες.

• Αμυγδαλιές Rosé Syrah 2025, Κτήμα Αβαντίς
  Για την αίσθηση ολικής ποιότητας που αποπνέει. Ένα ροζέ, πραγματικά, για κάθε τραπέζι.

• Saint Modesto 2025, Οινοποιείο Μπαραφάκα.
  Για το ανοιχτό φούξια (!) χρώμα και τη μύτη-τσιχλόφουσκα που ανταγωνίζεται το ισχυρό στόμα.

7. Με όπλο τη φυσαλίδα

• Αμαλία Ροζέ, Κτήμα Τσέλεπου
  Για τον αφρισμό της Γαλλίας (Champagne), την αίσθηση της Ισπανίας (Cava) και την καρδιά του αγιωργίτικου.

• Anda Luna Vine, Gioinos
  Για το πληθωρικό φρούτο και την αναπάντεχη ελληνικότητα ενός αφρώδους ροζέ που συγκλονίζει με τη νοστιμιά του.